HeliosX

MacHeliosX is een freeware Cocoa programma voor OS X vanaf versie 10.4 Tiger waarmee DMX-apparaten zoals dimmers, RGB spots, bewegend licht, scrollers, rookmachines enz. aangestuurd kunnen worden via een low cost Ethernet/DMX converter van Artistic Licence of de LanBox van CDS Advanced Technology bv.

jgelectronics@hetnet.nl

HeliosX.zip

HeliosX Manual.zip

Algemeen Een lichtregeltafel zonder video display blijkt in de praktijk een moeilijk en abstract te bedienen systeem waardoor men mede door de vele mogelijkheden en minimale visuele informatie vaak niet meer weet wat men doet. Hierdoor wordt zo'n tafel vaak alleen maar op de meest elementaire manier gebruikt en gebruikt men dus niet alle mogelijkheden van de lichttafel.

Daarbij zal met de opkomst van RGB spots een tafel met bijv. 96 DMX-kanalen niet meer voldoende DMX-kanalen hebben om een redelijke hoeveelheid spots aan te kunnen sturen. Dit komt omdat bijv. voor het aansturen van ieder RGB-spotje 5 tot 6 DMX-kanalen nodig zijn en voor bewegend licht nog veel meer. Dit alles vraagt om een betaalbare lichttafel met meer mogelijkheden, meer DMX-kanalen en een video display om alle data overzichtelijk weer te geven en te kunnen manipuleren.

Gaat men er van uit dat de meeste personen de laatste 20 jaar opgegroeid zijn met de personal computer dan is het gebruik van een PC (Mac) voor het regelen van licht en geluid voor deze groep een natuurlijke zaak waar men intuïtief mee om zal gaan.

De fantastische mogelijkheden met tabellen in OS X zoals het verplaatsen van data binnen een tabel maar ook naar andere tabellen dmv. "drag and drop" brachten mij op het idee om in deze tabellen lichtstanden en effecten op te slaan om zo een lichtregelaar "HeliosX" te construeren waarbij buiten alle financiële voordelen een eenvoudige, intuïtieve bediening voorop kan staan.

Low Cost Een lichtregeltafel vergelijkbaar met HeliosX qua mogelijkheden en hardware zoals een video display (eventueel met touch screen), harddisk en ethernet uitgang voor 1024 DMX-kanalen bedraagt vele malen het bedrag dat uitgegeven moet worden voor een (portable) Apple computer systeem en een Ethernet/DMX converter!

Inleiding Een Lichtshow wordt opgebouwd uit lichtstanden en effecten. Meestal, bijv. bij een toneelstuk, in een vaste volgorde. Bij cabaret of muziek ligt de volgorde niet altijd vast maar is de volgorde afhankelijk van wat er op het podium gebeurt.

Bij het maken van een lichtshow maakt men lichtstanden Light Cues met het vaste licht dat bestaat uit schijnwerpers, horizonverlichting enz. Men maakt bewegende lichtstanden Fixture Cues met het bewegend licht en effecten Effect Cues zoals bijv. een chaser en sound to light. Met deze standen "Cues" wordt een lijst "Play List" samengesteld en deze wordt terug op het podium gezet tijdens de show Run Show. Tijdens de show moet er nog ingegrepen kunnen worden in de volgorde van de cues en het in/uitfaden van standen, snelheid van de effecten enz. Het programma HeliosX is opgebouwd uit deze onderdelen van een lichtshow te weten: Run Show, Fixture Cues, Light Cues, Effect Cues, Specials, Touch Screen en Architectural Lighting.

Tabbladen vertegenwoordigen in het programma HeliosX één van bovengenoemde onderdelen van de show. Tevens heeft HeliosX de mogelijkheid voor zgn. specials. Dit zijn commerciële effecten die vast geprogrammeerd zijn in het programma op verzoek van een gebruiker. Een voorbeeld wordt bijgevoegd namelijk een digitale klok die de cijfers in vijf stappen verandert (morphing) dit effect is om commerciële redenen niet verbonden met de DMX-uitgang.

Light Cues in dit tabblad kunnen conventionele lichtstanden gemaakt worden en ook ter controle teruggezet worden op het podium. Dit terugzetten is zo geavanceerd dat het mogelijk is om hiermee een show met alleen lichtstanden voor bijv. een toneelstuk terug te spelen. Door de eenvoudige manier om een volgende cue op te roepen waarmee men niet is gebonden aan een vaste volgorde is het ook geschikt voor cabaret of muziek. Momenteel is HeliosX geschikt voor 512 kringen maar wordt in de toekomst uitgebreid naar 1024 kringen.

Effect Cues in dit tabblad kunnen effecten van bestaande cues samengesteld worden. Er kunnen totaal 17 effecten tegelijk buiten alle andere cross fades, sound to light enz. lopen.

Audio speelt een grote rol in HeliosX. Het is mogelijk om een zgn. Audio/Sound Cue in de Cue List op te nemen. Met een Sound Cue wordt automatisch een audio track gestart in iTunes, bijv. een geluidseffect of een muziekstuk. Verder zijn er Sound to Light effecten die gestuurd worden dmv. audio dat afgespeeld wordt in het tabblad Specials -> Audio zoals een VU-meter, Spectrum Analyzer enz.

Touch Screen het is mogelijk om lichtstanden en effecten op te roepen met behulp van een monitor met touch screen. Dit is zeer geschikt voor gebruik in café's, disco's en restaurants die iets extra's met hun licht willen doen.

Architectural Lighting het is mogelijk om onafhankelijk van het showlicht, het architecturale (zaal)licht te regelen in het tabblad Arc Lighting. In dit tabblad kunnen ook cues geladen worden die gemaakt zijn in Light Cues zodat men eventueel over een tweede cross fade moduul beschikt.

Remote Control Apple levert tegenwoordig standaard een IR remote control bij zijn computers. Met deze IR remote control is het mogelijk om cues, effecten enz. op te roepen.

Disclaimer Het programma HeliosX is thans in een stadium van ontwikkeling. Dit betekent niet dat het vol bugs zit maar wel dat er nog wat zal veranderen in de toekomst. Deze veranderingen zullen misschien tot gevolg hebben dat op harddisk opgeslagen Cue, Effect Lists en zeker de parameter list van de fixtures in de toekomst niet compatibel zullen zijn met nieuwe versies van het programma.

Art-Net Ethernet/DMX converter

Art-Net is een systeem dat bestaat uit apparatuur, software en een communicatieprotocol gebaseerd op TCP/IP dat gebruik maakt van een 10BaseT of 100BaseT Ethernet netwerk om DMX-data te verzenden.

Art-Net is ontwikkeld door Artistic Licence (UK) Ltd en is zgn. "open source" software hetgeen betekent dat iedereen gratis kan beschikken over de broncode, deze eventueel kan aanpassen en toe kan passen naar eigen inzicht. Uitbreidingen en veranderingen in de software behoren gratis aan iedereen ter beschikking gesteld te worden. Art-Net wordt door verschillende fabrikanten van lichtapparatuur toegepast en is praktisch een standaard geworden in de entertainment industrie.

Het is dus vrij eenvoudig om bijv. op een PC een programma zoals HeliosX voor bijv. lichtsturing te ontwikkelen waarmee de dimmers aangestuurd kunnen worden via het ingebouwde ethernet met behulp van het Art-Net protocol.

Zie handleiding HeliosX voor aansluiten en instellen Net Lynx Ethernet/DMX converter van Artistic Licences aan Apple Mac.